Năm 2019 mình bán cho một anh khách chiếc kệ tivi gỗ ép hai triệu rưỡi, hứa dùng vô tư. Tháng trước anh ta gọi tôi tới sửa — không phải là cái kệ đó, mà là cái bàn ăn gỗ sồi mười tám triệu tôi đóng cùng đợt. Long keo ở đúng một chỗ, mà suốt năm năm tôi chưa từng thấy cái kệ kia móp méo một ly. Nói thẳng, bữa đó tôi về tiệm ngồi im một hồi vì cái nghề chín năm của tôi vừa bị kinh nghiệm của mình tát cho một cái. Nếu bạn đang tìm hiểu thiết kế nội thất, có khi nên khởi đầu từ những chuyện ngược đời kiểu này trước khi xem ảnh mẫu.
Chỗ tôi của tôi đầy đồ gỗ ép sống lâu hơn đồ gỗ thịt, chuyện này ban đầu làm tôi tự ái
Mùa nồm ẩm miền Bắc làm gỗ thịt giãn nở theo kiểu trời, còn melamine thì phẳng lì. Nghe vô lý, nhưng mình đã thống kê trong sổ ghi việc 2 năm gần đây: trong 10 món gỗ thịt mình nhận về thì 3 đến 4 món quay lại sửa vì nứt, còn gỗ công nghiệp chỉ có một hai món, đa số là hỏng bản lề chứ không phải là hỏng tấm. Có bữa tôi sửa một cái tủ gỗ ép kê sát tường nhà cũ ẩm cả năm, sáu năm bung ra vẫn chưa hở. Cái buồn cười là mình vẫn thích đóng đồ gỗ thật hơn — nhưng nói thật, độ bền không tỉ lệ thuận với số tiền như mình từng nghĩ. Cái thứ quyết định là vị trí kê, cách xài, chứ không phải nhãn vật liệu.
Món đồ tôi đặt gần cửa sổ chết trước món đồ nằm trong góc ba năm
Nắng xiên chiều đập thẳng vào mặt gỗ khoảng ba bốn tiếng mỗi ngày khiến lớp veneer bạc và giòn bong từ mép vào trong. Có bữa tôi giao một bộ sofa vải kê cạnh cửa kính, 8 tháng sau khách gọi nói màu vải bạc luôn ở phía hứng nắng, trong khi cùng loại vải tôi may cho phòng ngủ nhà bên cạnh ba năm vẫn y nguyên. Độ ẩm bốc từ cửa sổ vào mùa mưa thì ngấm vào chân đồ trước tiên — chân gỗ mục từ dưới trở lên. Thay vì mua đồ tiền hơn, tôi khuyên khách xoay chỗ kê theo mùa: mùa ẩm kéo đồ ra xa tường hứng ẩm một gang tay, mùa khô kéo màn phía hứng nắng buổi chiều. Việc đó tốn chục phút mỗi lần, nhẹ tiền hơn bao nhiêu lần so với thay nguyên bộ đồ.
Tôi từng khuyên khách mua món đồ đúng thứ họ chẳng bao giờ đụng tới, và tôi cũng từng y chang với bản thân
Ba năm trước, mình sắm một chiếc bàn console để trang trí bởi thấy đẹp trong ảnh chụp mẫu của một ê-kíp nọ. Đến giờ nó vẫn trống trơn và bám bụi, chỉ mỗi lọ hoa thỉnh thoảng đặt lên rồi dọn. Từ vụ đó, mình tự đặt ra một phép thử: đếm số lần tay mình đụng vào món đồ suốt một tuần. Món nào dưới ba lượt thì đừng sắm bản tiền. Trong nhà tôi, dùng nhiều nhất hóa ra là cái ghế đẩu 150 nghìn, chiếc kệ gần bếp và cái bàn nhỏ để máy tính — toàn đồ giá rẻ. Tréo ngoe ở chỗ món mình thích nhất lại chẳng mấy khi bị đụng tới. Nên khi tư vấn khách, mình giờ hay hỏi trước tiên: tuần rồi bạn ngồi ở chỗ nào nhiều nhất, rồi mới nói đến việc mẫu mã.
Cuốn sổ bảo hành không nói gì bằng kiểu người ta kê đồ lên nó
Trước lúc món hỏng, mình nhìn là dấu vết rồi. Vết xước tụ ở đúng một mép tức là đã bị kéo lết chứ đâu phải nhấc lên. Chân ghế không gắn nệm cao su khiến sàn mòn thành hình vòng cung — chuyện đó sửa sàn tốn hơn sửa chân ghế gấp chục lần. Mỗi sáu tháng, mình đi một vòng quanh nhà tốn khoảng hai mươi phút: sờ mép mặt bàn coi bị phồng, lắc thử từng chân ghế, ngó bản lề tủ coi vít có lỏng, kiểm đệm dưới chân hãy còn không. Danh mục gọn thôi: mặt bàn, chân, bản lề, đệm, mối ghép. Nếu bạn làm được vòng kiểm đó đều, phần lớn món trong nhà sẽ sống thêm vài năm mà chẳng phải thay gì to tát.
Nếu bạn đang chuẩn bị sửa một món nào đó trong nhà, thử thử một việc trước đã: lấy giấy ghi tên ba món bạn đụng nhiều nhất tuần này, rồi xem chúng giá bao nhiêu. Nếu mà món tiền nhất chẳng nằm trong danh sách đó, coi bộ bạn đang sắm cho ánh mắt chứ không phải mình rồi.