Thợ lắp ráp xong cái bàn vi tính rồi nói “khít rồi anh ạ”. Mình lôi thước dây ra đo lại thì phần chân áp vách còn mặt bàn lọt vào 4 phân. Đấy chính là lúc mình nhận ra sao phải tự nắm thước.
Mình ba mươi tư tuổi, nghề kỹ sư cơ khí, nhà ở Hà Nội, trong căn 62 mét vuông. 5 năm qua tôi sửa đi sửa lại nội thất căn hộ nhiều lần. Hồi đầu tôi thuê ba đơn vị làm nội thất khác hẳn nhau, và bên nào cũng thất vọng. Khi tìm hiểu thiết kế nội thất, mình vừa thấy rằng khá nhiều rắc rối không nằm ở trình độ thợ mà tại khâu đo nhà thật.
Cái bản vẽ không nói gì về ổ cắm bị tủ che khuất
Cả 3 công ty chỗ nào cũng trình rất đẹp trên máy 3D. Nhưng đâu bên nào khảo hiện trạng: ổ cắm điện cao cách sàn mấy phân, đường ống đi đường nào, dầm vát nhô ra mấy phân. Ký hợp đồng xong mình mới vỡ lẽ chiều dày tường thực lệch với giấy tờ 2 tới 3 xen-ti-mét, còn hộp gen thò ra suýt 12 phân ở góc bếp.
Thứ trớt là chiếc tủ bếp đóng xong che mất hai ổ điện tôi hay dùng nhất cho nồi cơm và ấm siêu tốc. Lúc đó tôi mới dành một buổi liệt kê checklist tự khảo sát trước khi đặt bút: từng ổ cắm cao bao nhiêu, có khuất phía sau tủ không, đường thoát nước sàn chênh mặt nền bao nhiêu, tường bị nghiêng không. Nói thật, giả sử tôi khảo trước thì đã bớt được khoảng mười mấy triệu đồng sửa lại vụ tủ này.
Cái bàn ăn 1m4 kê vào chỗ 1,35 mét và bài học về kích cỡ lọt lòng
Shop đề 1m4 nhưng đấy là kích thước mặt trên. Chân bàn và mép tường vẫn phải dư ra năm phân mỗi phía để người ngồi vào được. Mình canh chỗ để bàn được một mét ba lăm, vậy là hụt năm phân. Để vào thì vừa nhưng không người nào ngồi được đầu bên. Cuối cùng tôi phải cắt chân 2cm và mua lại bộ ghế thấp hơn 4 phân.
Điều tôi học được là khái niệm kích thước lọt lòng: khoảng hở thật sự cần xung quanh đồ để món ấy dùng được, chứ chẳng phải chỉ kích cỡ bản thân. Cửa tủ bung ra cần 60 phân đằng trước; ngăn kéo kéo hết cần 50 phân; người ngồi phải tối thiểu 60 phân bề ngang để duỗi chân. Đây là bảng số đo mình đo thực tế sau mấy lần làm sai:
- Bàn ăn 4 ghế: mặt 1,4 mét cần khoảng 2,2 mét chiều dài phòng mới đủ cho người rút ghế.
- Ghế sofa 2,2m: phải cách tivi tối thiểu 2,5m để không mỏi mắt.
- Tủ áo cánh mở: sâu sáu mươi phân cộng 60 phân trống đằng trước để mở cửa.
- Giường 1m6 rộng: cần thêm mỗi phía 30cm cho đi lại và để tủ nhỏ.
Mình vẽ lại toàn bộ nhà mình với tờ A3 và bút chì
Một tối, tôi mang thước dây 5 mét đo lại toàn bộ căn hộ: từng bức tường, ghi dấu cửa đi, cửa sổ, ổ điện, đường ống, và ghi chú hướng mặt trời buổi sáng chiếu vào đâu. Tôi dựng tỉ lệ 1:50 trên tờ A3, tức là một phân trên giấy ứng 50cm ngoài đời.
Đọ với bản 3D của bên thiết kế, bản vẽ cho mình thấy ngay chỗ nào thiếu chỗ, chỗ nào dôi thì đẩy đồ sang. Có lần, tôi thấy một góc khuất bốn mươi phân cạnh lối vào bếp — ba công ty trước chỗ nào cũng lờ đi, có bên còn cắm tủ đó che mất cửa sổ nhỏ lấy sáng. Tôi kê vừa chỗ đó kê kệ sâu ba mươi lăm phân chứa sách cùng máy lọc, thế mà gọn hơn hẳn phương án ban đầu.
Nói thật, nắm bút vẽ từng đường giúp mình nhớ nhà mình kiểu không file 3D nào làm nổi. Bản vẽ tay đặt sẵn trên bàn, mình liếc một chốc là nhận ra đồ toan mua liệu có nhét vừa không.
Tay thợ giỏi không thể thay cái thước dây của mình
Tôi đâu bác bỏ công của thợ hay bên thiết kế. Có điều người dùng mới là kẻ biết mình muốn gì. cách mình rút ra sau mấy năm là: tự đo trước, đưa số cụ thể vào hợp đồng, buộc anh thợ đo lại trước khi cắt gỗ. Có lần, thợ toan đóng tủ sát trần, tôi đo lại thì trần lệch 3cm từ đầu nọ sang đầu bên kia. Phải chèn thêm thanh nẹp che khe hở, không thì vài hôm sau ngó thấy một khe toác to chạy ngang mặt tủ.
Tự đo, với mình, là cách tôn trọng cả tiền bạc mình lẫn công của thợ. Anh thợ không thể nhớ mấy chục ổ điện trong căn hộ nhà bạn. Chỉ mình mới biết sáng nào đều cắm cái ấm tại góc nào. Nếu bạn đang sửa sửa đồ nội thất, thử mua một cái thước cuộn năm mét và bỏ một buổi tối kẻ lại căn nhà trước khi ai tới vẽ cái gì. Bạn sẽ thấy bao nhiêu con số ấy kể nhiều hơn bao nhiêu file 3D bóng bẩy mà bạn từng coi.