Cái tủ lạnh đặt sai chỗ dạy tôi chuyện sống trong nhà mình

· 6 min read
Cái tủ lạnh đặt sai chỗ dạy tôi chuyện sống trong nhà mình

Tôi từng kê lại cái tủ lạnh trong căn bếp 61m2 của mình ba lần trong ba năm, và lần nào tôi cũng thề đây là lần cuối. Mãi đến khi con gái tôi tròn hai tuổi, bé bắt đầu tự đẩy cửa tủ lạnh để lấy sữa, tôi mới ngộ ra một điều hơi phũ phàng. Suốt mấy năm qua tôi đã sắp đồ đạc quanh một đứa trẻ chưa từng tồn tại, và cả quanh một người lớn cũng chưa từng tồn tại nốt — là chính tôi, bản lúc rảnh rỗi, đủ kiên nhẫn, ở gọn gàng như trên tạp chí. Khi đọc về thiết kế nội thất, tôi hay thấy những mặt bằng đẹp đến mức không ai dám sống thật trong đó. Tôi từng vẽ ra đúng kiểu mặt bằng như vậy.

Tôi làm bản vẽ cho khách bằng thước, còn nhà mình thì bằng thói quen

Lần đặt tủ lạnh đầu tiên, tôi làm đúng như một kiến trúc sư ngoan: căn tủ lạnh thẳng với bàn bếp, cách 90cm, cửa mở về phía lối vào, ổ điện đặt cao 1m2 ngay sau lưng. Trên giấy thì chuẩn không chê vào đâu được. Nhưng đời không vẽ theo thước. Cửa tủ mở ra chặn đúng chỗ tôi hay đứng thái rau, nên mỗi lần lấy đồ tôi phải nghiêng người như đang tránh ai đó trong thang máy. Đến lần hai, tôi nghe lời anh thợ quen: kê sát tường cho đỡ tốn chỗ. Kết quả là từ chỗ sơ chế tới tủ lạnh thành bốn bước chân thay vì một. Nghe thì nhỏ, nhưng bạn thử đi bốn bước đó mười bảy lần một ngày xem. Ba tháng liền tôi bỏ nấu bữa tối, nhà tôi ăn ngoài hoặc đặt đồ ship, và tôi tự bào chữa là do deadline bận. Thật ra là do cái tủ lạnh đứng sai chỗ. Lần thứ ba, tôi kê nó theo quán tính cũ, y nguyên, vì tôi mệt nghĩ tiếp. Đó là lúc tôi hiểu: thói quen luôn thắng bản vẽ, cho đến khi có thứ gì đó buộc mình phải nhìn lại.

Bản đồ đường đi của một bà mẹ hai giờ sáng

Đêm hôm con gái sốt, tôi thức pha sữa lúc hai giờ sáng và tự nhiên thấy mình đi trong bếp như người mộng du, không cần bật đèn. Sáng hôm sau tôi thử một việc mà nên làm từ lâu: đặt điện thoại quay lại một ngày sinh hoạt bình thường, rồi tua lại xem mình thực sự đứng ở đâu. Con số làm tôi giật mình. Sáu mươi phần trăm thời gian trong bếp, tôi đứng trong một góc hẹp rộng chừng 40cm, chen giữa bàn bếp và tủ lạnh. Tôi mở tủ lạnh trung bình 23 lần một ngày, tính cả những lần mở ra rồi đóng lại vì chẳng tìm được gì. Cộng cả ngày, tôi bước gần 900 bước chỉ quanh quẩn trong căn bếp 5m2. Nhìn lại đoạn video, tôi nhận ra mình giống một cái máy lặp hơn là một người nấu ăn. Thế là tôi đổi vị trí tủ lạnh sang cạnh cửa sổ. Mất một kệ gia vị, đúng là mất thật, tôi phải treo cái kệ đó lên tường chỗ khác và mất thêm nửa ngày khoan đục. Nhưng khoảng cách từ chỗ sơ chế tới tủ lạnh giờ còn đúng hai bước, và góc hẹp 40cm kia biến mất. Cái buồn cười là không có thiết bị nào đắt tiền hơn trong lần sửa đó. Chỉ là dời chỗ.

Nội thất phải chừa chỗ cho người chưa biết đi

Khi con gái bắt đầu tự mình lấy sữa, tự kéo ghế, tự mình mở ngăn kéo, tôi mới nhìn lại toàn bộ bếp bằng con mắt khác. Tay nắm tủ bếp tôi đặt ở 1m1, đúng chuẩn người trưởng thành, nghĩa là con bé phải trèo mới với tới. Ổ cắm thấp ngay chân tường đúng là chỗ con bé hay bò tay vào. Ngăn kéo đựng xoong nồi nặng trịch, mỗi lần con bé kéo là nguyên cái ngăn rơi ra ngoài. Tôi buộc sửa: hạ tay nắm xuống 78cm cho vừa tầm tay con, bỏ hai ổ cắm thấp và gắn lên cao, đổi ngăn kéo nặng sang ray hãm. Nói thật, tôi thấy hơi ngượng — một kiến trúc sư chín năm nghề, cải tạo không biết bao nhiêu căn hộ cũ ở Hà Nội, vậy mà lại không lường trước điều đơn giản nhất trong chính nhà mình. Từ đó, mỗi dự án có khách có con nhỏ, tôi đưa vào bản vẽ một mục riêng: độ cao đồ đạc tính theo chiều cao của đứa trẻ, chứ không chỉ theo chiều cao bố mẹ. Gia chủ hay gật đầu vì tưởng đó là chi tiết chuyên nghiệp, thật ra là do tôi trả giá bằng chính căn bếp của mình.

Nhà mình không phải bản vẽ đẹp mà là chỗ cho một ngày lộn xộn

Tôi vốn định làm một kệ trang trí mở trên tường bếp, kiểu bày vài hũ thủy tinh đẹp, một bình hoa nhỏ, nhìn cho có hồn. Rồi tôi nhớ ra cái kệ mở tương tự ở nhà cũ: ba tháng đầu thì đẹp, từ tháng thứ tư thành chỗ tống hóa đơn, đồ lặt vặt, đồ chơi con, và bụi bẩn thì chẳng ai lau vì toàn đồ vướng víu. Tôi bỏ luôn ý định đó, thay bằng hộc tủ kín đựng đúng những thứ lộn xộn — pin, băng dính, dây điện, đồ sửa chữa lặt vặt. Đóng cửa lại là xong, không ai nhìn thấy gì. Cảm giác nhẹ nhõm nhất không phải là lúc nhà sạch đẹp, mà là lúc khách tới chơi và tôi không phải lao dọn trước mười lăm phút. Tôi đo lại cho vui: thời gian dọn bếp mỗi tối rút từ 25 phút xuống còn 6 phút, phần lớn là vì không còn phải sắp xếp lại đồ trên kệ mở. Sáu phút đó tôi ngồi uống ly nước, hoặc ngồi nghe con kể chuyện trường. Nếu như bạn đang sửa sang và phân vân giữa một kệ đẹp và một ngăn kéo nhàm chán, tôi nghiêng về cái thứ hai. Nhưng trước khi đặt bất cứ món gì, hãy quay một ngày của bạn bằng điện thoại rồi tua lại xem bạn thật sự đứng ở đâu. Bạn nghĩ mình sống trong căn nhà trong bản vẽ, hay trong căn nhà của một ngày lộn xộn đang diễn ra?